Aksaray'ın Eğri Minaresi Pisa Kulesinden daha eğri

Aksaray

10 BİN YILLIK TARİHİ OLAN AKSARAY ANADOLU’YU ADETA YENİDEN YAZMAKTIR

Medeniyetler diyarıdır Aksaray, her köşesinde bambaşkadır saklı bahçeleri. Aksaray olmak zordur Aksaray olmak Osmanlı olmaktır, Selçuklu olmaktır, İlhanlı olmaktır, Danişmentli olmaktır, Karamanoğulları olmaktır. Cumhuriyet değerlerine sahip çıkmak ve dünden bu güne tarihe tanıklık etmektir Aksaray… 10 bin yıllık tarihi olan Aksaray Anadolu’yu adeta yeniden yazmaktır. Geçmişten geleceğe kılavuz olmaktır Aksaray.
Selçukluların ardından İlhanlı, Danişmentli ve Karamanoğulları hakimiyetinde kalan Aksaray 1470 yılında Osmanlıya bağlanmıştır. Tarih boyunca farklı dinleri bünyesinde barındıran inanç şehri Aksaray Hristiyanlık ve İslami döneme ait değerleriyle inanç turizminin önemli merkezlerinden birisidir. Bunların arasında yer alan Eğri Minare 1221–1236 yılları arasında yapılmış ve geçen zaman sürecinde yaklaşık 27 derece eğilmiş İslamiyet dönemine ait bir Selçuklu eseridir.
GÜNÜMÜZE ULAŞAN ÖNEMLİ
TARİHİ ESERLERİNDEN BİRİ
Dünyaca ünlü Pisa Kulesi'ne benzerliği ile bilinen Selçuklulardan kalma Aksaray'daki tarihi Eğri Minare büyük bir tarihi geçmişe sahip oluşuyla Aksaray’a değer katıyor. Aksaray kent merkezinde Nevşehir Caddesi üzerinde bulunan Eğri Minare, günümüze ulaşan önemli tarihi eserlerinden birisidir. Minareye eğriliğinden dolayı halk tarafından Eğri Minare ismi verilirken, tuğlalarının kırmızı olmasından dolayı Kızıl Minare olarak da bilinmektedir.
13'üncü yüzyıl Selçuklu eserlerinden olan Eğri Minare, Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat'ın babası I. Gıyaseddin Keyhüsrev tarafından 1221-1236 yıllarında yaptırılmıştır. Minare, Horasan harcıyla yapıştırılmıştır. Dört köşe bir kaide üzerine silindirik gövde, ince bir silme ile iki kısma bölünmüştür. Alt kısmı zikzak, üst kısmı mavi ve yeşil çini mozaiklerle kaplanmıştır. Bir şerefesi ve 92 basamağı olan Eğri Minarenin yüksekliği 30,6 metredir. Eğri Minare üzerinde üç farklı eğiklik tespit edilmiştir. Zeminden itibaren 2° 28' 14.16'' eğik olan Eğri Minarenin üzerine oturduğu tablanın üstünden 3° 11' 18.08'' eğik olduğu tespit edilirken, üzerine oturduğu tabla ise 44' 48.59'' eğiktir. Eğri Minarenin eğik mi yapıldığı yoksa sonradan mı eğildiği hep merak edilmiştir. Araştırmalara göre Eğri Minare, ustası tarafından eğik yapıldığı genel görüş olarak kabul edilmiştir.  Yaklaşık 800 yıldan beri ayakta kalan Eğri Minare, Selçuklu  mimarisinin eşsiz örneklerinden biridir.
Tuğla işçiliği ile yapılan ve dönemin özelliklerini yansıtan minarenin, zaman içinde oluşan yıpranma ve dökülmeler nedeniyle belirli tarihlerde Vakıflar Konya Bölge Müdürlüğü ekiplerince restorasyon çalışmalarından geçiriliyor.
Eğri Minare ile ilgili jeolojik çalışmalar sonucu yapılan araştırmalarda; Minarenin eğilmesinin sebebinin zeminden mi kaynaklandığını araştırıldı. Araştırma kapsamında 16 metre derinliğe sahip sondaj kuyusu açıldı. Alınan veriler zeminde bir eğikliği göstermediği için, Eğri Minare'nin ustası tarafından eğik yapıldığı düşünülüyor.
Şehrin sembollerinden birisi haline gelen Eğri Minare mahalle içinde kalmış sıradan bir caminin yanında sıra dışı bir minaredir. Çelik halatlarla sabit tutulmaktadır. Eğildiği sokaktan araç girişi çıkışı yasaktır ancak çok yakınına kadar araçla gelebilirsiniz.
'PİSA KULESİ SONRADAN,
 BİZİMKİ YAPILIŞTAN'
Eğri Minare’de malzeme ve iklim özellikleri nedeniyle gerilme ve esneme özellikleri söz konusudur.. Eğri minareye bilerek bir eğim verildiğini, bu mimari öğelerle söylemek mümkündür. İtalya'daki Pisa Kulesi'nin içi boştur. Bir kabuk içerisine yerleştirilmiş merdiven ile çıkıyorsunuz. Minarelerde de merdiven kovanı dediğimiz minare içerisinde spiral olarak yükselen bir merdiven sistemi var. Dönerek çıkılan bir kurgu olmaları nedeniyle birbirlerine benzer olduklarını söylemek mümkündür. Ama Pisa Kulesi'nin kayma nedeni eğilme nedeni bilerek yapılan bir durum değildir. İnşasından sonra oluşan zeminden kaynaklanan bir durum olduğu biliniyor. Ama Eğri Minare bilerek eğimli yapılmış gibidir. Ortaçağ mimarlarının minareleri yaparken iklim koşullarını da hesap ettiklerini söyleyebiliriz. Eğimin belli bir açı ile olmasını da rüzgara bağlayabiliriz. Kuzeyden gelen rüzgar Anadolu'da çok bilinir ve güçlüdür. Bir çok uzman rüzgara karşı bir direnç sağlanması için bilerek eğri yapılmış olduğu düşüncesindedir.10 bin yıllık geçmişiyle tarihe tanıklık eden Aksaray, Eğri Minare gibi bir yapıta sahip olduğu için çok şanslı, Aksaray’ın bir çok medeniyete ev sahipliği yapmış olması ise şehrimiz için fark yaratıyor. Biz Aksaraylıların üzerine düşen ise tarihi değerlerimizi koruyup sahip çıkmak. Hazırlayan:Erdi ULUKAYA

Bu Haber Hakkında Ne Söylemek İstersiniz?

UYARI: T.C. kanunlarına uymayan, konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren, inançlara saldıran, şiddete teşvik eden ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.

Kategorideki Diğer Haberler

E - Gazete

Gündem

Video Galeri

Aksaray Hava Durumu

ANKARA

Yazarlar

Arşivde Ara

 
oley ozon korona covid 19 sanitasyon sterilizasyon ozon cihazı flf motor enerji bilişim ltd. şti. sınırsız enerji web sayfası Albatros Global tedarikçi portalı